z25994614IBG,Jakub-Stefek-organista-w-ko

W RYTMIE PROJEKTÓW

 

PIEŚNI ABRAHAMA LICHTENSTEINA - DNI MUZYKI ŻYDOWSKIEJ W SZCZECINI 2021

Na kartach dziejów z muzycznej historii Szczecina obok nazwiska Carla Löwego bardzo często przewija się nazwisko żydowskiego kantora Abrahama Lichtensteina (1806–1847), który w latach 1833–1847 był głównym urzędnikiem pełniącym funkcje religijne w żydowskiej gminie szczecińskiej.  Posiadał niezwykle wyrazisty i silny głos. Śpiewał w oratoriach Carla Löwego, grał również na skrzypcach. To Abraham Lichtenstein zwrócił uwagę słynnego kompozytora Maxa Brucha na muzykę żydowską, która stała się inspiracją jego późniejszych dzieł, w tym grywanego do dziś utworu Kol Nidre. W 1847 roku na zaproszenie słynnego kompozytora żydowskiego, Louisa Lewandowskiego, Lichtenstein przeniósł się do Berlina, gdzie odegrał znaczącą rolę w rozwoju muzyki synagogalnej. Abraham Lichtenstein był także budowniczym starej synagogi gminy szczecińskiej. Niewielki drewniany budynek został wzniesiony przy ulicy Grüne Schanze (obecnie ulica Dworcowa) wzniesiona w latach 1834–1835. Ostatnie nabożeństwo odbyło się tam 25 stycznia 1873 roku. Później na tym samym miejscu wzniesiono słynną Nową Synagogę.

W 2021 roku pozyskaliśmy rękopisy pieśni synagogalnych, które Abraham Lichtenstein skomponował i wykorzystywał podczas liturgii. Dzieła pochodzą ze zbioru Eduard Birnbaum Music Collection, który znajduje się w Hebrew Union College – Jewish Institute of Religion w Nowym Jorku. Ich opracowania podjął się Adam Porębski z Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu. Tak powstało „Shire Bet Haknesset”. Pięć pieśni synagogalnych opartych na melodiach Abrahama Lichtensteina, prawykonane w wersji na kantora, chór dziecięcy i organy podczas Dni Muzyki Żydowskiej w Szczecinie 2021. W ten sposób do Szczecina powróciła muzyka jego najsłynniejszego, żydowskiego kantora!

ARTYKUŁ NAUKOWY: CZYNNIK ETNICZNY W EUROPEJSKIEJ LITERATURZE ORGANOWEJ W XIX I PIERWSZEJ POŁOWIE XX WIEKU NA PRZYKŁADZIE TWÓRCZOŚCI KOMPOZYTORÓW BRYTYJSKICH, WŁOSKICH I ŻYDOWSKICH

W artykule przedstawiono przykłady wyeksponowania czynnika etnicznego w utworach należących do europejskiej literatury organowej XIX i pierwszej połowy XX wieku, zaczerpnięte z twórczości kompozytorów brytyjskich, włoskich i żydowskich. W przypadku kompozytorów brytyjskich, znaczące okazały się postulaty Ralpha Vaughana Williamsa, który przede wszystkim upatrywał w pieśni ludowej narzędzie do odnowy muzyki wyrażającej styl narodowy. Do grona kompozytorów, którzy pisali utwory inspirowane tradycyjnymi pieśniami, lub wprost je cytujące, co stanowiło istotną nowość w brytyjskiej literaturze organowej, należeli między innymi: Cecil Armstrong Gibbs, Percy Whitlock, Cyril Bradley Rootham, Geoffrey Turton Shaw oraz Harold Carpenter Lumb Stocks.

Wpływ tendencji narodowych na włoską literaturę organową jest słabszy, jednakże wydaje się uzasadnionym przypuszczenie, że niektórzy kompozytorzy mogli pozostawać pod wpływem mitu romanità, utożsamiającego cechy narodu włoskiego z ideami płynącymi rzekomo z tradycji starożytnego Rzymu. Byli to Giuseppe Corsi i Alfredo Casella. Na uwagę zasługuje zjawisko komponowania marszy organowych poprzedzające upowszechnienie tego mitu.

Na tym tle, kompozytorzy organowej muzyki żydowskiej w sposób najbardziej czytelny, konsekwentny i kompleksowy starali się uwypuklić czynnik etniczny w pisanych przez siebie utworach. Abraham Zevi Idelsohn dokonał podsumowania ich programu ideowego, wskazując, że muzyka przeznaczona do wykonywania w synagogach, w tym żydowska muzyka organowa, powinna opierać się na tradycyjnych melodiach i skalach, jednocześnie wykorzystując systemy harmonii tonalnej, co miało pozwolić zarówno na wprowadzenie modlitewnego nastroju i skupienia wśród słuchaczy, jak i właściwe jej zrozumienie. Do grona tych kompozytorów należeli Louis Lewandowski, David Nowakowski, Arno Nadel i inni.

FELIETONY KONCERTOWE 2020/2021

Informacjom o koncertach muzyki klasycznej  - symfonicznych, kameralnych i recitalach – w sezonie 2019/2020 i 2020/2021 w Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie towarzyszą moje felietony. Opisują one programy, które będzie można usłyszeć w Najpiękniejszym Budynku w Europie w nadchodzących miesiącach. Przeczytać w nich można o utworach i kompozytorach, a także dowiedzieć się trochę o kulisach pracy w filharmonii. Mam nadzieję, że nasi stali melomani znajdą w nich nowe, ciekawe informacje. Z kolei publiczność odwiedzająca nas po raz pierwszy będzie mogła wybrać najlepsze dla siebie wydarzenie. Aby przeczytać felietony i zaplanować swoją wizytę w Filharmonii w Szczecinie zapraszamy na: filharmonia.szczecin.pl.

DNI MUZYKI ŻYDOWSKIEJ W SZCZECINIE 2020

Kolejny raz zorganizowaliśmy Dni Muzyki Żydowskiej w Szczecinie w ramach działalności Fundacji SPOT.ON ART przy współudziale i dzięki uprzejmości Muzeum Narodowego w Szczecinie. Odbyły się w dniach 19 - 20 września 2020. Tym razem przygotowałem koncepcję artystyczną nawiązującą do najwspanialszego okresu w historii Szczecinie - przełomu XIX i XX wieku. Były to czasy, kiedy w naszym mieście budowano największe na świecie statki pasażerskie, konstruowano najnowocześniejsze samochody i maszyny, a także zbudowano wiele znaczących i zachwycających budynków. Zabrzmiała muzyka klezmerska w najlepszym wydaniu oraz kompozycje Arno Nadela - pierwszy raz w powojennej historii. Więcej informacji na: spotonart.com

ROZDZIAŁ W PUBLIKACJI: WSPÓŁCZESNE WYZWANIA SZKOLNICTWA MUZYCZNEGO - CZY ORGANY BYŁY HIPSTERSKIE? HISTORYCZNY INSTRUMENT WE WSPÓŁCZESNEJ KULTURZE

STRESZCZENIE: Od wielu lat obserwowany jest spadek zainteresowania instrumentem organowym, co znajduje swoje odzwierciedlenie przykładowo w statystykach dotyczących ruchu użytkowników w Internecie. Odpowiedzią na ten trend może być sformułowanie nowych postulatów dla edukacji artystycznej dotyczącej tego instrumentu. Podstawą dla próby ich sformułowania są koncepcje kultury wybrane przez Barbarę Fatygę jako istotne w kontekście rozważań o kulturze młodzieżowej, a wśród nich: podział na kulturę rzeczywistości, kulturę wartości i kulturę społeczną Alfreda Kroebera, rozważania dot. kultur mniejszościowych Janusza Muchy oraz typy kultury według Margaret Mead oraz obiegi kultury według Mirosława Pęczaka. Przytoczone rozważania teoretyczne zostały w artykule uzupełnione o przykłady z praktyki artystycznej. Lista sformułowanych postulatów obejmuje poszukiwanie nowych grup społecznych mogących wykorzystać organy jako narzędzie do łączenia sfery wartości i warstwy przejawowej kultury, przyjęcie organów jako atrybutu mniejszościowej grupy społecznej, eksponowanie roli „emigrantów w czasie”, będących nośnikami dawnych tradycji oraz wprowadzenie organów do trzeciego obiegu kultury.

PRACA PRZY KAMPANII "SŁYSZĘ DOBRE DŹWIĘKI" 2020/2021

W edycjach 2020 i 2021 pracuję przy kampanii "Słyszę Dobre Dźwięki" realizowanej od 2016 roku przez Filharmonię im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie. Chcemy, by nasi melomani – młodsi i starsi – nie tylko mogli rozpoznać dobre dźwięki, ale i w pełni cieszyć się nimi. Kampania to działania w skali mikro i makro, których celem jest uzmysłowienie szerokiemu gronu odbiorców, że nasze życie nie musi mieć bardzo głośnej ścieżki dźwiękowej. Przez warsztaty, spotkania i gry edukacyjne dla dzieci, młodzieży i dorosłych, konferencje branżowe, wydarzenia w przestrzeni miejskiej, niestandardowe wydarzenia artystyczne czy kampanię billboardową, SDD zachęca do podejmowania walki z hałasem i dbania o najczulszy sprzęt audio, jaki mamy: własne uszy. Inspirujemy też odbiorców do poszukiwania wyjątkowych miejsc ucieczki przed hałasem, czyli szkolnych i miejskich stref harmonii, które powstają w szkołach w całym regionie i przestrzeni miejskiej Szczecina. Do naszych działań angażujemy dziesiątki wolontariuszy oraz partnerów, którzy – tak jak my – wierzą, że ochrona i dbałość o słuch to troska o jakość życia.

ARTYKUŁ NAUKOWY: PRODUKTY KULTURY W OPINII KONSUMENTÓW NA PRZYKŁADZIE OFERTY MUZEUM HISTORII ŻYDÓW POLSKICH POLIN

STRESZCZENIE: Działalność artystyczna, kulturalna i naukowa rzadko bywa nazywana i rozpatrywana jako produkt. Natomiast możliwe jest prowadzenie badań opinii odbiorców kultury, rozumianych jako konsumentów na rynku dóbr i usług z tego zakresu. Z analizy ich wyników można wnioskować, który z elementów wydarzenia kulturalnego ma wpływ na wskaźniki poleceń i zadowolenia, od czego zależy sukces danego przedsięwzięcia naukowego lub artystycznego i w konsekwencji optymalizować nakłady przeznaczane na organizację i rozwój sektora kultury. Celem artykułu jest identyfikacja opinii konsumentów na temat oferty Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.
Słowa kluczowe: produkty kultury, kultura, muzeum, konsument

ARTYKUŁ NAUKOWY: DEFINIOWANIE ODBIORCÓW MUZYKI ORGANOWEJ

STRESZCZENIE: Niska frekwencja publiczności na koncertach muzyki organowej wskazuje na konieczność zdefiniowania roli muzyki organowej wobec potrzeb współczesnych konsumentów kultury. Próbą odpowiedzi na ten problem może być skonstruowanie strategii marketingowej, opartej na segmentacji rynku muzyki klasycznej. Poprzez badania ankietowe wyodrębniono dwie atrakcyjne grupy potencjalnych odbiorców. Odbiorcy idealni (około 15% udziału w rynku) to osoby, które regularnie uczestniczą w kulturze pomimo ograniczonego czasu wolnego. Odbiorcy potencjalni (około 14% udziału w rynku) to grupa, która nie uczęszcza na koncerty muzyki klasycznej, choć deklaruje przychylne do niej nastawienie i wskazuje na konieczność urozmaicenia swojego czasu wolnego. Obie grupy deklarują pozytywne nastawienie do muzyki organowej.

MINIONE KONCERTY

29.03.2019, Filharmonia w Szczecinie, II Symfonia Mahlera, partia organów
04.04.2019, Kościół Garnizonowy w Szczecinie, prawykonanie Stabat Mater Piotra Gryski na sopran, alt, organy, smyczki i chór dziecięcy
07.04.2019, Festiwal Gruenebergowski w Szczecinie, recital organowy
09.04.2019, Pałac Ziemstwa Pomorskiego w Szczecinie, Stabat Mater Piotra Gryski
18.05.2019, Kościół Garnizonowy w Szczecinie, Mozart KV 194, basso continuo
19.05.2019, Kościół Najświętszego Zbawiciela w Szczecinie, recital organowy
07.06.2019, Filharmonia w Szczecinie, Zamek Sinobrodego, partia organów
08.06.2019, Pałac Ziemstwa Pomorskiego w Szczecinie, recital wokalny Katarzyny Kostyk, akompaniament
10-14.06.2019, Międzyzdroje, Musica Sacra audycje organowe
15.06.2019, Katedra Świętego Jakuba w Szczecinie, wykład i koncert utworów Carla Loewe
19.06.2019, Ueckermunde (Niemcy), Stabat Mater Piotra Gryski
20.06.2019, Loitz (Niemcy), Stabat Mater Piotra Gryski
21-23.06.2019, Ostrołęka, Festiwal Etnosakralia Kupiowskie, słowo wstępne do koncertów
27.07.2019, Katedra Świętego Jakuba w Szczecinie, Uroczystość Świętego Jakuba, recital organowy
25-31.08.2019, Krzeszów, Bazylika Łaski NMP, Muzyka dawnych mistrzów audycje organowe
08.09.2019, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Dni Muzyki Żydowskiej, recital z Isidoro Abramowiczem
22.09.2019, Stargard, Inauguracja organów w kościele Świętego Ducha
31.10.2019, Woddow (Niemcy), Stabat Mater Piotra Gryski
16.11.2019, Witnica (Lubuskie), Muzyka Nowej Synagogi recital organowy
29.11.2019, Pałac Ziemstwa Pomorskiego w Szczecinie, koncert Carl Loewe in memoriam
08.12.2019, Szczecin, Festiwal Muzyczny Niebkogranie, recital organowy
15.12.2019, Kołbaskowo, Kościół Świętej Trójcy, koncert Carl Loewe in memoriam
16.01.2020, Szczecin, Kościół Seminaryjny, koncert kolęd
31.01.2020, Filharmonia w Szczecinie, Symfonia Alpejska Straussa, partia organów
07.06.2020, Festiwal Gruenebergowski w Szczecinie, recital organowy
28.06-05.07.2020, Krzeszów, Bazylika Łaski NMP, Muzyka dawnych mistrzów audycje organowe
15.08.2020, Katedra Świętego Jakuba w Szczecinie, Międzynarodowy Festiwal Muzyczny, recital organowy
16-23.08.2020, Krzeszów, Bazylika Łaski NMP, Muzyka dawnych mistrzów audycje organowe
10.09.2020, Synagoga Rykestrasse Berlin, Uroczystość Ordynacji i Inwestytury nowych Rabintów i Kantorów
20.09.2020, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Dni Muzyki Żydowskiej, recital online z Isidoro Abramowiczem
19.12.2020, Szczecin, Festiwal Muzyczny Niebkogranie, recital organowy online
19.12.2020, Szczecin, Kościół Świętej Rodziny, Kim Andre Arnensen - Magnificat, partia organów
20.12.2020, Kobylanka, Kościół Świętego Antoniego, Kin Andre Arnensen - Magnificat, partia organów